Kościół
Trynitarzy (tzw. Pałac Pawęczkowskiego), obecnie budynek mieszkalny
Budowę kościoła Trynitarzy w Lublinie rozpoczęto w 1752 roku. Był to ostatni kościół zakonny, ufundowany w
Lublinie przed rozbiorami. Fundacji nie ukończono, ponieważ w 1781 roku trynitarze przenieśli się do zabudowań pojezuickich.
Nieukończony kościół nabył lubelski fryzjer, Pawęczkowski, który w latach
1824-1838 przebudował go na dom, zwany odtąd Pałacem Pawęczkowskiego.
Pierwotnie kościół Trynitarzy, obecnie budynek mieszkalny.
Historia
Zakon Trójcy Świętej powstał we Francji w XII wieku. Głównym zadaniem trynitarzy miało być wykupywanie chrześcijańskich
jeńców z rąk muzułmanów. Posłannictwo to, ważne w epoce wypraw krzyżowych, pozostawało aktualne
również w realiach nękanej najazdami tatarskimi, nowożytnej Rzeczypospolitej. Gdy trynitarze
pojawili się w początkach XVIII wieku w Lublinie, mieli już na terenie
Rzeczypospolitej osiem placówek.
Dawny kościół Trynitarzy jest zlokalizowany na lubelskim Starym Mieście, przy ulicy Rybnej 10, fasadą zwrócony do Placu Rybnego. Budowę klasztoru rozpoczęto w 1752 roku na miejscu dwóch siedemnastowiecznych kamienic mieszczańskich, znajdujących się na sąsiednich parcelach.
Przeznaczone na klasztor kamienice przy ul. Rybnej 12, darował trynitarzom 26 czerwca 1703 r. Jakub
Lasiński, aptekarz królewski, z żoną Judytą z Brożeckich. Fundacji kościoła podjął się Jerzy Dominik Lubomirski, a później kasztelan lwowski
Michał Łoś. Kościół miał być trójnawową bazyliką bez transeptu.Budowy nie
ukończono. Nieprzesklepiona nawa główna została później wykorzystana jako
podwórze kamienicy.
Nie jest znany architekt kościoła, a brak zachowanych form
architektonicznych późnobarokowego kościoła utrudnia przypisanie go któremukolwiek z
działających wówczas twórców.
Nieukończony kościół trynitarski był ostatnią fundacją
klasztorną, jaka powstała w przedrozbiorowym Lublinie.
Po kasacie zakonu jezuitów trynitarze przenieśli się do
zabudowań pojezuickich. Stąd pochodzi funkcjonująca do dziś nazwa wieży, przebudowanej
przez Antonia Corazziego, określanej przez
lublinian jako Wieża Trynitarska.
W 1781 roku trynitarze przejęli w wieczystą dzierżawę od
Narodowej Komisji Edukacji zabudowania pojezuickie. Ponieważ w skład majątku po jezuitach wchodziła drukarnia, w ramach spłaty dzierżawy trynitarze mieli m.in.
drukować na własny koszt przepisy szkolne i uniwersały Komisji do wysokości 500
złotych polskich
Trynitarze przebywali w budynkach pojezuickich do 1818 roku,
kiedy to kościół stał się katedrą lubelską, a ostatnich trzech braci
przeniesiono do Warszawy. Przejęte przez rząd budynki przy ul. Rybnej wystawiono na sprzedaż. Zabudowania kupił fryzjer Pawęczkowski,
który w latach przebudował kościół na okazałą klasycystyczną kamienicę, zwaną
Pałacem Pawęczkowskiego.
Kalendarium
1685 – sprowadzenie trynitarzy do Polski
26 czerwca 1703 – darowizna kamienicy przez Jana Lasińskiego i
jego żonę Judytę
1752 – początek budowy kościoła
1781 – przeniesienie się trynitarzy z budynków przy ul.
Rybnej do zabudowań pojezuickich
1818 – przeniesienie ostatnich lubelskich trynitarzy do
Warszawy
1824-1838 – przebudowa kościoła na kamienicę fryzjera
Pawęczkowskiego
2008 – częściowe zawalenie się północno-zachodniego narożnika budynku
Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin
powered by prothostingserwery