Aktorki Teatru Osterwy w strojach " japońskich"

Teatr w Lublinie miał swoje wielkie chwile, zarówno w najdawniejszej historii, jak i w dwudziestym wieku. Na lubelskich scenach, w budynkach i miejscach teatralnych odbywały się najróżniejsze typy widowisk, pracowali wybitni artyści swoich epok. Tu w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych swoją działalność zapoczątkowały ważne zespoły nurtu teatru alternatywnego. Od dziesięcioleci Lublin jest także dogodnym miejscem dla znanych festiwali teatralnych.

Dawny teatr w Lublinie

Najwcześniej udokumentowana historia teatru w Lublinie obejmuje cztery stulecia: od XVI do XIX wieku. Od 1594 roku zachowały się dokumenty o działalności teatru kolegium jezuickiego, który istniał przez prawie dwa wieki, aż do kasaty zakonu jezuitów w 1772 roku. Pierwsza lubelska scena zawodowa powstała około roku 1784, była to tzw. „Komedialnia na Korcach”, założyli ją aktorzy narodowi z Warszawy. W 1822 roku na Starym Mieście w Lublinie powstał pierwszy gmach od początku przeznaczony do celów teatralnych. Był to Teatr Rodakiewicza (tzw. Zimowy), dziś nazywany Teatrem Starym. Ofertę rozrywek kulturalnych uzupełniały jeszcze tzw. teatry letnie, czyli ogródkowe, największym z nich był teatr na Rusałce Adama Wojdalińskiego.  

Teatr im. J. Osterwy

Nową epokę w lubelskim życiu teatralnym wyznacza data 1886, kiedy otwarto nowy, reprezentacyjny gmach teatralny, zwany Teatrem Wielkim (dziś Teatr im. J. Osterwy). Od uroczystego otwarcia wielokrotnie zmieniał on nazwę, kierownictwo, zespół aktorski. Niezmienna pozostaje tylko jego siedziba – budynek przy ulicy Narutowicza.

Teatr im. H. Ch. Andersena

Teatr im. H. Ch. Andersena to jedyny w Lublinie teatr dziecięcy prowadzący regularną, repertuarową działalność. Swoją siedzibę ma na Starym Mieście, w jednym ze skrzydeł klasztoru Dominikanów. Od powstania w 1954 roku (pod nazwą Teatr Lalki i Aktora) do dnia dzisiejszego nieprzerwanie wprowadza w magiczny świat teatru najmłodszych mieszkańców miasta. W 1964 roku Teatr Lalki i Aktora przyjął imię Hansa Christiana Andersena. Od 2001 roku Teatr organizuje międzynarodowy festiwal spektakli bożonarodzeniowych „Betlejem Lubelskie”.

Teatr studencki i alternatywny

Od przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych Lublin bywał uważany za ważne miejsce dla teatru studenckiego i alternatywnego – zjawiska ciekawego, i wymykającego się definicjom. Swoją obecność mocno zaznaczyły tu takie grupy jak: Gong 2, Scena 6, Grupa Chwilowa, Provisorium, Scena Plastyczna KUL, Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”, co wyrobiło Lublinowi markę jednego z najważniejszych miejsc na teatralnej mapie Polski.

Teatr muzyczny w Lublinie

To właśnie w Lublinie odbyła się pierwsza po wojnie premiera teatru muzycznego - w lipcu 1944 roku Centralny Dom Żołnierza (zespół Wojska Polskiego) wystawił „Królową Przedmieścia” Z. Krumłowskiego. Od 1947 roku stały zespół funkcjonuje pod różnymi nazwami, protektorami, zmienia siedziby (grając m. in. w Domu Żołnierza, Teatrze Miejskim, Domu Kolejarza), aby wreszcie osiąść w 2000 roku w Teatrze w Budowie.

Teatr tańca w Lublinie

Lublin jest silnym ośrodkiem teatru tańca, dzięki długoletniej działalności środowiska, skupionego wokół Hanny Strzemieckiej, choreografa i twórcy Grupy Tańca Współczesnego Politechniki Lubelskiej i Lubelskiego Teatru Tańca. Od 1997 roku środowisko teatru tańca organizuje festiwal Międzynarodowe Lubelskie Spotkania Teatrów Tańca. Spektakle lubelskich teatrów tańca były wielokrotnie nagradzane i prezentowane na całym świecie.

Teatr amatorski w Lublinie

Teatr amatorski w Lublinie  jest zjawiskiem niezwykle różnorodnym, i o bogatej przeszłości. Na przełomie XIX i XX wieku na Lubelszczyźnie działało bardzo dużo amatorskich zespołów teatralnych, wystawiających sztuki dramatyczne czy realizujących widowiska obrzędowe. Swoją działalność kontynuowały na mniejszą skalę także i w dwudziestoleciu międzywojennym, oraz po II wojnie światowej. Współcześnie teatr amatorski odnajdujemy w bardzo wielu dziedzinach życia społecznego, m. in. jako teatr szkolny, teatroterapię, teatr w Domach Kultury i placówkach kulturalnych, teatr obrzędowy.

Opracował Grzegorz Kondrasiuk