Prof. Małgorzata Kitowska:
● w kwestii dobudowy elementu do ciągu pawilonów usługowo-handlowych podjęto starania, by korespondował on z całością,
● wbrew idei FO jest postawienie wysokiego płotu (w całości zawieszonego reklamami) - stanowi barierę odgradzającą osiedle od przestrzeni zewnętrznej,
● powstanie kościoła wynika z potrzeb mieszkańców. Można rozważać w jaki sposób potrzeby realizować, aby nie burzyły estetyki całości przestrzeni, by zachować wierność koncepcji idei autorskiej – idei, która dawała możliwość ingerencji,
● Osiedle im. Juliusza Słowackiego to przykład świadomego uporządkowania przestrzeni i próba konsekwentnego przeprowadzenia idei - trzeba pamiętać o ograniczeniach, które uniemożliwiły Hansenom pełną realizację projektu,
● Osiedle wpisuje się w model architektury modernistycznej, o której ochronie w Polsce zaczyna się dopiero mówić.
Bolesław Stelmach:
● dziennik budowy Osiedla Słowackiego był wielką książką – wpisy: od złej jakości materiałów, złych elementów po złe wykończenie – Hansen ostro oceniał wykonawcę i to, co działo się na osiedlu,
● zderzył się z rzeczywistością, do której w żaden sposób nie pasował; anegdoty w prasie, np. nt. góry usypanej z ziemi – to było symboliczne i znaczące, zgodne z FO, ale niezrozumiane,
● dzięki wydzielonym strefom mieszanie na Osiedlu daje poczucie bezpieczeństwa i wolności,
● Hansenowie potrafili zaprojektować w 32m funkcjonalne dwupokojowe mieszkanie,
● Osiedle jest niekonserwowane, nieprzebudowywane, nikt nic nie robi w tym kierunku, żeby wyglądało tak, jak to zamierzyli autorzy,
● Dziś Osiedle to - z jednej strony ohyda i brak zainteresowania przestrzenią publiczną, z drugiej strony – ponowna porażka idei Hansenów, w naszym świeżym kapitalizmie: prawo własności, nie łączy a dzieli, separuje; zawładnęło tym osiedlem. Jeżeli coś nie jest prywatne, to nie istnieje. Sedno osiedla społecznego nadal nie może być zrealizowane,
● Osiedle zachowuje wolność Liniowego Systemu Ciągłego, egalitaryzm dostępu do przyrody, techniki parkingów,
● Lublin nie wykorzystuje architektury, która jest unikatem w skali światowej,
● W Lublinie mamy przede wszystkim złą architekturę - to, co się dzieje osiedlem hansenowskim jest symptomatycznym tego przykładem.
Euzebiusz Maj:
● Hansen przyjął wyzwanie, zlecenie LSM, by zrealizować swoją ideę, ideę FO; to była samotna, heroiczna walka o to osiedle, ludzie nie byli przygotowani do porozumienia z architektem,
● pełna koncepcja twórcza, architektoniczna, z całą ideą, szczególnie w Lublinie jest wciąż nierozpoznana,
● myśl twórcza Hansena ożywa w pracach współczesnych artystów - podejmują się wskrzeszania tej idei,
● kompletne niezrozumienie idei tego osiedla: dwa pomniki: jeden zaprojektowany przez Oskara Hansena w ramach koncepcji urbanistyczno-architektonicznej, związany z patronem osiedla, Juliuszem Słowackim – amfiteatr w formie wzgórza (ziemia spod fundamentów). Miał służyć do tego, by wystawiano tam sztuki Słowackiego, by pobudzić myśl i inicjatywę mieszkańców. Mieszkańcy nie zrozumieli. Postawili schematyczne popiersie w innym miejscu,
● Hansen dopuszczał działania mieszkańców, które spełniałyby ich życzenia, np. usypywanie wzgórz, tworzenie jeszcze niezagospodarowanej przestrzeni. Ale wielka idea Hansena została niezrozumiana, czas, w którym to robił stanowił zaporę nie do przebicia.
TEZY Z DYSKUSJI:
● rozdźwięk między spojrzeniem na Osiedle niektórych jego mieszkańców i administracji, a spojrzeniem architektów, profesjonalistów,
● Osiedle Słowackiego skupia w sobie skrajności: z jednej strony - osiedle zbudowane z tandety, z drugiej strony - arcydzieło, najlepsza architektura na świecie w swojej kategorii, a my nie potrafimy nic z tym zrobić,
● czy Oskar Hansen, w tych warunkach jakie panowały, nie zrobił nic, czy zrobił bardzo wiele? - nikt inny nie zdołałby zrobić nawet połowy tego, co on zrobił - w ocenie Hansena trzeba koniecznie brać pod uwagę współczynnik komunistyczny,
● można ogłosić przetarg na użytkownika, który by zakupił czy wydzierżawił osiedle na warunkach zdefiniowanych przez opiekunów, specjalistów i zobowiązałby się, że będzie ono tak wykonane, jak przewidują eksperci,
● idea Oskara Hansena, idea FO jest wciąż żywa wśród młodych architektów, artystów.
Redakcja: Joanna Zętar
