Osiedle im. Juliusza Słowackiego w Lublinie było projektowane przez Zofię i Oskara Hansenów w latach 1960-1963. Realizacja projektu trwała od 1964 do 1972 roku.
Osiedle w praktyce
realizuje wymyśloną przez Hansena
ideę Linearnego Systemu Ciągłego i Formy Otwartej.
Projekt zakładał
podzielenie osiedla na strefy, z których każda miała pełnić odrębne funkcje.
Centralnym elementem założenia jest strefa południowa.
Jest to tzw. strefa obsługiwana, w której usytuowano budynki i ogród osiedlowy. Strefa ta ma nie tylko spełniać funkcje mieszkalne ale także służyć wypoczynkowi i zaspakajaniu potrzeb kulturalnych. Jest ona dostępna tylko dla ruchu pieszego.
Strefa obsługiwana jest uzupełniona przez dwie
strefy obsługujące. Stanowią one zaplecze z komunikacją kołową: dojazdami do bloków, parkingami, garażami i placykami gospodarczymi . Strefy obsługujące nie przecinają się. Ponadto podział taki pozwala na całkowitą eliminację ruchu kołowego z wnętrza osiedla.
Główny trzon zabudowy stanowi ciąg biegnących półkoliście budynków 5-kondygnacyjnych. Wydzielając przestrzeń chronią wnętrze. Aby przerwać monotonię ciągłej zabudowy, Oskar Hansen zaprojektował grupę krótkich, 5-kondygnacyjnych budynków oraz sześć 11-kondygnacyjnych wysokościowców. Wysokościowce zamykają krajobraz osiedla od strony wschodniej i zachodniej.
Infrastrukturę osiedla budują dodatkowo: targowisko, budynek przedszkola, budynek usługowo-handlowy znajdujące się w przestrzeni strefy obsługującej oraz budynek domu kultury znajdujący się w centrum strefy obsługiwanej.
Bloki zaprojektowane przez Hansena wykorzystują formę prostopadłościanów. Z perspektywy strefy obsługującej mają płaską, niczym nie zróżnicowaną formę. Wewnątrz, od strony strefy obsługiwanej stanowią swego rodzaju zabawę -
balkony i główne wejścia do bloków skierowane są do środkowego półkolistego placu, balkony miały stanowić odróżnienie, dlatego nie są równomiernie rozmieszczone. Ponadto poszczególne elementy budynków były zróżnicowane kolorystycznie.
Dachy budynków osiedla są płaskie. Jedynie w formach dachów pawilonów oraz przedszkola architekt zastosował kształt inspirowany hiperbolą parababoliczną.
Zgodnie z ideą
Formy Otwartej architektura ma znaczenie wtedy, kiedy działają w niej ludzie ponieważ to oni tworzą przestrzeń. Same budynki nic nie znaczą, dopiero ludzie, którzy w nich przebywają i funkcjonują sprawiają, że architektura zaczyna żyć. Możliwość własnego kształtowania przestrzeni. Idea zakładała zaaranżowanie przestrzeni w dowolny sposób, np. łączenie kilku mieszkań w jedno. Pozwałała na to konstrukcja ścian nośnych - na Osiedlu Słowackiego są ułożone wzdłuż osi budynku, a nie, jak wówczas w większości przypadków, w poprzek.
Literatura:
Mącik H., Arcydzieło niezrozumianej idei, "Ofensywa", nr 2(8), R. 2007.
Pawilon Stabilnej Formy (Klimaszewski C., Kozak T., Malec T.), Forma Otwarta jako "passe-partout" partiarchatu?, "Obieg", 16.08.2008. (wersja elektroniczna na stronie: http://www.obieg.pl/text/07081601.php)
Przeciechowski B., Zdegenerowana perła pod ochroną, "Zoom", nr 6-7, R. 2008.